Vận mẫu cơ bản trong tiếng Trung

Tổng quan các vận mẫu (nguyên âm) cơ bản trong tiếng Trung phổ thông.

Đăng ngày: 5 thg 1, 2025Cập nhật: 6 thg 5, 2026 5 phút đọc

HSK 1 - Nhập môn Phát âm tiếng Trung Vận mẫu tiếng Trung

Vận mẫu là gì?

Vận mẫu (韵母, yùnmǔ) là phần đứng sau thanh mẫu trong âm tiết tiếng Trung. Trong hǎo, thanh mẫu là h, vận mẫu là ao; trong nǐ, thanh mẫu là n, vận mẫu là i.

Nếu thanh mẫu giúp bạn mở đầu âm đúng, vận mẫu giúp âm tiết rõ và tròn. Người học thường chú ý phụ âm đầu nhưng bỏ qua vận mẫu, dẫn đến nói nghe "lơ lớ" dù thanh điệu đúng.

Ví dụ:

Âm tiết	Thanh mẫu	Vận mẫu	Nghĩa
mā	m	a	mẹ
nǐ	n	i	bạn
hǎo	h	ao	tốt
xué	x	üe	học

Nhóm đơn vận mẫu

Đơn vận mẫu là các nguyên âm cơ bản:

Vận mẫu	Ví dụ	Pinyin	Ghi chú
a	`妈`	mā	mở miệng rộng
o	`我`	wǒ	tròn môi, không đọc quá giống "ô"
e	`饿`	è	âm giữa "ơ" và "ưa", dễ sai
i	`你`	nǐ	gần "i"
u	`不`	bù	tròn môi
ü	`女`	nǚ	môi tròn như `u`, lưỡi gần `i`

Âm e và ü là hai âm người Việt cần luyện kỹ. e trong Pinyin không đọc như chữ "e" tiếng Việt. ü không phải u; nếu đọc nǚ thành nǔ, nghĩa và âm đều sai.

Nhóm phức vận mẫu phổ biến

Phức vận mẫu là tổ hợp nguyên âm:

ài

yêu

shéi

hǎo

tốt

kǒu

miệng

jiā

nhà

xiè

cảm ơn

huā

hoa

shuō

nói

xué

học

Khi đọc phức vận mẫu, đừng tách thành hai âm quá rõ. Ví dụ hǎo không phải "ha-ảo"; âm ao lướt từ a sang o trong một âm tiết.

Nhóm vận mẫu mũi

Vận mẫu mũi kết thúc bằng n hoặc ng.

kàn

nhìn/xem

hěn

rất

jìn

vào

wèn

hỏi

máng

bận

lěng

lạnh

tīng

nghe

zhōng

giữa/Trung

Người Việt dễ lẫn n và ng vì tiếng Việt cũng có hai âm cuối này nhưng vị trí miệng trong tiếng Trung không hoàn toàn giống.

So sánh:

Cặp	Ví dụ	Gợi ý
an - ang	`kàn` - `kàng`	`ang` mở và vang hơn
en - eng	`hěn` - `héng`	`eng` lùi về sau hơn
in - ing	`jìn` - `jīng`	`ing` kéo âm về sau

Nếu bạn đọc 听 tīng như tīn, người nghe có thể vẫn đoán được trong câu, nhưng khi nghe bài thi bạn sẽ khó phân biệt từ.

Các vận mẫu có cách viết đặc biệt

Một số âm viết khác khi đứng một mình hoặc sau j/q/x/y.

Dạng viết	Thực chất	Ví dụ
yu	ü	`雨` yǔ
yuan	üan	`远` yuǎn
yue	üe	`月` yuè
qu	qü	`去` qù
xue	xüe	`学` xué
ju	jü	`句` jù

Quy tắc quan trọng: sau j, q, x, chữ u thường là âm ü. Vì vậy qu không đọc theo kiểu tiếng Việt.

Cách luyện vận mẫu

Hãy luyện theo 3 tầng:

Tầng 1: đọc vận mẫu riêng

Đọc chậm:

a o e i u ü
ai ei ao ou
an en ang eng
in ing

Mục tiêu là miệng quen vị trí âm.

Tầng 2: ghép với thanh mẫu

Thanh mẫu	Vận mẫu	Âm tiết
b	a	bā
h	ao	hǎo
x	ue/üe	xué
zh	ong	zhōng
t	ing	tīng

Đọc theo cặp gần giống: ban - bang, jin - jing, hen - heng.

Tầng 3: đặt vào từ và câu

nǐ hǎo

xin chào

xuéxí

học tập

Zhōngguó

Trung Quốc

péngyou

bạn bè

Câu luyện:

Wǒ xuéxí Hànyǔ.

Tôi học tiếng Trung.

Tā hěn máng.

Anh ấy rất bận.

Wǒ tīng bu dǒng.

Tôi nghe không hiểu.

Lỗi thường gặp

Đọc e như "e" tiếng Việt.
Đọc ü thành u.
Tách phức vận mẫu thành hai âm tiết.
Không phân biệt n và ng.
Nhìn qu, xue, ju rồi đọc theo chữ Latin quen thuộc.

Lời khuyên ngắn

Luyện vận mẫu bằng cặp đối lập, không luyện một âm đơn lẻ quá lâu.
Khi nghe sai, hãy hỏi: mình nhầm vận mẫu hay nhầm thanh điệu?
Với ü, luyện ít nhưng đều. Đây là âm nhỏ nhưng xuất hiện trong nhiều từ cơ bản.
Mỗi từ mới nên đọc đủ: chữ Hán, Pinyin, nghĩa, rồi đặt một câu ngắn.

Bài viết liên quan

Cùng chuyên mục

HSK1: Phát âm Pinyin và thanh điệuPinyin tiếng Trung · 8 phút đọc Thanh mẫu trong tiếng TrungPinyin tiếng Trung · 5 phút đọc Bốn thanh điệu trong tiếng TrungPinyin tiếng Trung · 5 phút đọc

Cùng thẻ

Phương pháp học Pinyin cho người ViệtPhương pháp học tiếng Trung · 6 phút đọc HSK1: Nét cơ bản và bộ thủ thường gặpBộ thủ chữ Hán · 5 phút đọc HSK1: Chào hỏi và giới thiệu bản thânLuyện nói tiếng Trung · 4 phút đọc Bộ thủ cơ bản trong tiếng TrungBộ thủ chữ Hán · 4 phút đọc Cách học chữ Hán và bộ thủPhương pháp học tiếng Trung · 4 phút đọc HSK1: Từ vựng chào hỏiTừ vựng tiếng Trung · 3 phút đọc

Các thẻ nổi bật

Thanh điệu tiếng Trung Thanh mẫu tiếng Trung Thứ tự nét chữ Hán Bộ thủ chữ Hán Giao tiếp hằng ngày Chủ đề gia đình Chủ đề học tập HSK 2 - Sơ cấp Cách nói thời gian Lượng từ tiếng Trung Đại từ tiếng Trung Số đếm tiếng Trung